Innerlijke vrede: tips om voorbij het verwijt te komen

Innerlijke vrede: tips om voorbij het verwijt te komen
12-12-2014 18:12

Decembermaand feestmaand? Niet voor Karien. Ze vindt het maar een rottijd. ‘Ik trek me dan terug’, zegt ze: ‘Als een hond die stil in zijn mandje ligt te wachten tot het over is.’ 

‘Wat doet er zoveel pijn?’ vraag ik.
Ze haalt haar schouders op en fluistert bijna: ‘Alles eigenlijk….

Dat ik nog steeds alleen ben. Dat ik nog steeds geen promotie heb gemaakt op mijn werk. Dat ik niet kan terugvallen op mijn familie. Dat vrienden me zielig vinden en me daarom uitnodigen …

Ik haat het gewoon, die vreselijke liedjes en zogenaamd gezellige kerstsfeer. Ik ga me er super alleen en mislukt door voelen. Meestal begin ik al twee weken voor de kerst met series kijken, dat helpt,’ zegt ze. 

‘Heus?’, vraag ik.

‘Ach’, schokschoudert ze.

 

Karien is een zachtaardige vrouw van 34 jaar, die echter boordevol verwijt zit. Ze uit zich moeizaam. Uiterlijk toont ze zich meegaand, maar van binnen zijn er veel kritische en boze stemmen. Ze heeft een allesdoordringend gevoel er eigenlijk niet bij te horen en altijd maar naast de pot te piesen. Ik krijg de indruk dat ze bepaalde verwijten bewust koestert, wat ik besluit met haar te delen. In het gesprek dat daarop volgt komt ze erachter dat ze dit doet omdat het haar houvast geeft. De verwijten en de boosheid zorgen ervoor dat ze haar verdriet minder voelt. Het laatste wat ze wil is afglijden in een totale depressie.
‘Okay’, zeg ik, ‘dat snap ik, heel legitiem, maar heb je in de gaten wat deze strategie je kost?’

‘Nou?’ vraagt ze.
‘Laten we het onderzoeken', zeg ik.

 

Lang verhaal kort: Karien deed een kortdurend Conflicttransformatietraject en ging met de ‘verwijtencyclus’ in haar hoofd aan de slag. De grootste blokkade bleek uiteindelijk niet de angst voor depressie, maar de angst om haar zelfrespect te verliezen als ze ontrouw zou zijn aan haar normen. Dit weerhield haar er aanvankelijk van de verwijten te willen loslaten. Ze ontdekte echter dat er, voorbij haar standpunten over schuld en onschuld, een waarde lag die ze toch belangrijker bleek te vinden: haar eigen innerlijke vrede (lees: de voorwaarde voor plezierige relaties). 
Door zich aan dit inzicht over te geven ging Karien eindelijk aan de slag met een aantal relaties en loste zo een groot probleem in haar leven op. Blij verrast was ik dan ook toen ik afgelopen week een vrolijk kaartje van haar ontving, met daarop haar plannen voor de aankomende kerstweek!

 

Tot zover Karien, nu naar jou. Kijk ook jij bepaald niet uit naar de kerstdagen omdat je bepaalde mensen dan niet uit de weg kunt gaan? Ben je bang voor je eigen tong, of die van de ander, bijvoorbeeld nadat er wat drank is geschonken? Misschien is het dan een goed idee om je een beetje voor te bereiden.

Hierbij een paar tips om voorbij het verwijt te komen:

 

Stap 1 : Krijg je verwijt helder
Praat met iemand over je verwijt en probeer de kern ervan te pakken te krijgen. Wanneer je het in één kort zinnetje kunt samenvatten, los van de bijkomstigheden, de emotionele superlatieven en de 'literaire inkleding', kun je door naar de tweede stap.

 

Stap 2: Zelfreflectie
a) Heb je ditzelfde verwijt vaker?
Heb je ditzelfde verwijt tegen meer mensen, al is het alleen maar in stilte? Maak een lijstje van vroegere 'slachtoffers' van ditzelfde verwijt.
b) Is dit verwijt iets wat je jezelf ook wel eens verwijt?
Meestal weerspiegelen onze verwijten een minder- of niet-geaccepteerde kant van onszelf. Van iets wat wél in ons zit, maar wat we liever niet zien. Denk aan de uitspraak: 'Wat je zegt, ben je zelluf'.

c) Omarm je schaduwkant
Het is goed jezelf te accepteren zoals je bent. Het geeft niet dat je niet perfect bent. De ander is het immers ook niet.   

 

Stap 3: Spoor de achterliggende vraag en behoefte op
a) Achter elk verwijt zit een vraag. We hebben m.a.w. iets van de ander nodig (of denken dat te hebben). Misschien is het een delicate vraag, misschien een onmogelijke vraag, in ieder geval is het een behoorlijk dwingende vraag. Wat is in jouw geval de niet uitgesproken vraag: wat wil jij (krijgen) van de ander?
b) Naar welke behoefte of waarde verwijst deze vraag?
Communicatief is  het verstandig om het eisende uit je vraag te halen. Vertel de ander liever waar je behoefte aan hebt, of om welke waarde het je gaat. Dus niet: 'Ik wil dat hij... of dat zij...', maar: 'Ik heb er behoefte aan dat ik... of 'Waar het me om gaat is ... (noem waarde)'

 

Stap 4: Bedenk wat jij kunt doen

Er samen uit proberen te komen betekent ook je afvragen wat jij kunt doen om de ander tegemoet te komen. Door hier over na te denken haal je de angel bij de ander voor een groot deel weg.  

 

Stap 5: Ga het gesprek aan op een moment dat zich daarvoor leent (wacht niet tot de kerst) 

Kies je moment om het gesprek aan te gaan en deel dan je ontdekkingen uit stap 2, 3 en 4.
Leg uit wat het met je doet als er geen oog is voor jouw behoefte / waarde (het verwijt). Wees open over je gevoelens.

En vraag ook vooral naar het standpunt en de behoeften van de ander.

 

Zalig kerstfeest!

 

© Alexandra van Smoorenburg

 

Gerelateerde blogs

Mijn collega's vergeven? Ammehoela!, oktober 2014 

Over weerstand en acceptatie, september 2014

Hoe word je gelukkig?, september 2013

Wrrraak!, juni 2013

 

 

Geef wat positieve energie terug met een reactie, like of tweet!